ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦ୍ବାରା ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଗଣଶିକ୍ଷା ବିଭାଗର କାର୍ଯବଳୀ ସମୀକ୍ଷା

ଭୁବନେଶ୍ବର: ଆଜି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ନବୀନ ପଟନାୟକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଗଣଶିକ୍ଷା ବିଭାଗର କାର୍ଯବଳୀ ସମ୍ପର୍କରେ ସମୀକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷାର ଗୁଣାତ୍ମକ ମାନ ବୃଦ୍ଧି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଅଭିନବ ପଦକ୍ଷେପର ସଫଳ ରୂପାୟନ କରି ବିଗତ ୪ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସଫଳତା କୁ ସ୍ମରଣ କରି ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଗଣଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ ଗର୍ବ ଅନୁଭବ କରୁଛି। ମାନ୍ୟବର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦୂରଦର୍ଶୀ ନେତୃତ୍ୱରେ ରାଜ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିପ୍ଳବ ଆଣିବା ସହ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଓ ସଫଳତାର ଅଧିକ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିଛି।
ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଇସ୍ତାହାର-୨୦୧୯ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଆଦର୍ଶଗତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହାସଲ ସମ୍ପର୍କରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଗଣଶିକ୍ଷା ବିଭାଗର ମାନ୍ୟବର ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ସୁଦାମ ମାର୍ଣ୍ଡି କହିଥିଲେ ଯେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଗଣଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିକୁ ସଫଳତାର ସହ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି। ଆଜି ଲୋକସେବା ଭବନରେ ମାନ୍ୟବର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଗଣଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିବା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପଦକ୍ଷେପ ଓ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟାପକ ଆକଳନ ଓ ସମୀକ୍ଷା ପରେ ଶ୍ରୀ ମାର୍ଣ୍ଡି କହିଲେ, "ରାଜ୍ୟବ୍ୟାପୀ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଅଭିଜ୍ଞତାରେ ବୈପ୍ଳବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବିଭାଗ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛି । ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ପିଲାମାନଙ୍କର ଶୈକ୍ଷିକ ଉତ୍କର୍ଷତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା, ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଗୁଣାବଳୀକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ବିକଶିତ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରିଛି । ନିରପେକ୍ଷ ଏବଂ ନିଷ୍ପକ୍ଷ ଅନୁଶୀଳନପୂର୍ବକ ସମୟୋପଯୋଗୀ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରି ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜାତୀୟ ହାରାହାରିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ପ୍ରଦର୍ଶନ ଗ୍ରେଡିଂ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ (ପିଜିଆଇ) ୨୦୨୦-୨୧ ଏବଂ ନ୍ୟାସନାଲ ଆଚିଭମେଣ୍ଟ ସର୍ଭେ (ଏନଏଏସ)-୨୦୨୧ରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି।
ବିଗତ ୪ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଗଣଶିକ୍ଷା ବିଭାଗର ବ୍ୟାପକ ନୀତି ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅଧୀନରେ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହାସଲ ହୋଇଥିବା ସଫଳତାଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନମତେ |
୨୦୨୩-୨୪ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷର ବଜେଟରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଗଣଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଏକ ବଡ଼ ଆବଣ୍ଟନ ମିଳିଥିବା ବେଳେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ୨୨୫୨୭୮୦.୨୩ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବ୍ୟୟବରାଦ କରିଛନ୍ତି। ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ଦ୍ରୁତ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ ପଛରେ ସାମଗ୍ରିକ ଓ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ-କେନ୍ଦ୍ରୀତ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ଏକ ପ୍ରେରକ ଶକ୍ତି ପାଲଟିଛି।
୫-'ଟି' ଅଧୀନରେ ହାଇସ୍କୁଲ ପରିବର୍ତ୍ତନ : ସରକାରଙ୍କ ୫-'ଟି' ଅଧୀନରେ ହାଇସ୍କୁଲ ଟ୍ରାନ୍ସଫର୍ମେସନ୍ ୩ଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ୬୧୨୩ଟି ବିଦ୍ୟାଳୟର ରୂପାନ୍ତର କରାଯାଇଛି। ସ୍ମାର୍ଟ କ୍ଲାସରୁମ୍, ଇ-ଲାଇବ୍ରେରୀ, ବିଜ୍ଞାନ ପରୀକ୍ଷାଗାର, ପାନୀୟ ଜଳ ଓ ପରିମଳ, କ୍ରୀଡ଼ା ଭିତ୍ତିଭୂମି, ପରିବେଶର ରୂପରେଖ ୫-'ଟି' ନୀତି ଅନୁସରଣରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ବିଦ୍ୟାଳୟ ମାନଙ୍କରେ ରହିଛି । ୨୦୨୩ ଡିସେମ୍ବର ସୁଦ୍ଧା ରାଜ୍ୟର ସମଗ୍ର ହାଇସ୍କୁଲ ଇକୋସିଷ୍ଟମରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣି ୫-'ଟି' ରୂପାନ୍ତରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଚତୁର୍ଥ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେବ। ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଶୀଳନ କରାଯାଇ ଶିକ୍ଷାଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ଦକ୍ଷତା ଆକଳନ ସଂସ୍କାରକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ଅଭିଭାବକ ଏବଂ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଗଠିତ ଯୋଗାଯୋଗ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତି ତ୍ରୈମାସରେ ଶିକ୍ଷକ ବୈଠକ ଆୟୋଜନ କରାଯାଉଛି ।
ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଅନୁଯାୟୀ, ଓଡ଼ିଶାର ସମସ୍ତ ବ୍ଲକରେ ମୋଟ ୩୧୫ଟି ଓଏଭି (ଓଡ଼ିଶା ଆଦର୍ଶ ବିଦ୍ୟାଳୟ) ସହିତ ୩୧୩ଟି ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ, ୧୭୦ଟି ବାଳିକା ହଷ୍ଟେଲ ଓ ୩୨ଟି ବାଳକ ହଷ୍ଟେଲ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରାଯାଇଛି। ସିବିଏସ୍ଇ ଅନୁବନ୍ଧିତ ଆଦର୍ଶ ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ମେଧାବୀ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଗୁଣାତ୍ମକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ସହ ଆବାସିକ ରହିବା, ପରିବହନ, ଭିତ୍ତିଭୂମି ସହାୟତା ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଶିକ୍ଷାଦାନ ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି । ଫଳ ସ୍ବରୂପ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ମାତ୍ର ୭ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଉଭୟ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳ ଓଡ଼ିଶାରେ ଓଏଭି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ନାମଲେଖାରେ ଅବିଶ୍ଵସନୀୟ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ଏହି ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସଫଳତା ସହ ୨୦୨୨ ଶିକ୍ଷା ୱାର୍ଲଡ ଇଣ୍ଡିଆ ସ୍କୁଲ ମାନ୍ୟତାରେ ଗଞ୍ଜାମର ଓଏଭି ହାତିଓଟ ଏଵଂ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଓଏଭି ରାଣୀଭୋଲିନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୧୦ ଟି ବିଦ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛନ୍ତି ।
ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମୋ ସ୍କୁଲ ଅଭିଯାନ ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ିକୁ ସୃଜନଶୀଳତା, ଉତ୍ସୁକତା ଓ ଦକ୍ଷତାରେ ସୁସଜ୍ଜିତ କରିବା ପାଇଁ ପୂର୍ବତନ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ଅଭିଭାବକ ଓ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶଷଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ ବ୍ୟତୀତ ପୂର୍ବତନ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସଦସ୍ୟମାନେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାର ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ପାଠପଢ଼ାରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଉନ୍ନତି ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ବିଦ୍ୟାଳୟର ବିକାଶ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ପରିବର୍ତନ କରାଯାଇଛି। ମାତ୍ର ୫ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ମୋ ସ୍କୁଲ ଯୋଜନା ଦ୍ବାରା ୩୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ପୂର୍ବତନ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଏବଂ ଅଭିଭାବକ ତଥା ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସହ ସଫଳତାର ସହ ସହଯୋଗିତା ମାଧ୍ୟମରେ ୫୦,୨୬୩ ଟି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆଖିଦୃଶିଆ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଛି । ଏହାବ୍ୟତୀତ ମୋ ସ୍କୁଲ ଯୋଜନା ସ୍କୁଲ ଆଡପ୍ସନ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ହାତକୁ ନେଇଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ନିଜ ସ୍କୁଲରେ ଯୋଗଦାନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ରଖିଥିବା ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଉଭୟ ଶୈକ୍ଷିକ ଏବଂ ଅଣଶିକ୍ଷାଗତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିପାରିବେ ।
ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସରେ ଏକକାଳୀନ ସର୍ବବୃହତ୍ ନିଯୁକ୍ତି ରେ ବିଭାଗ ଗତ ୨-୩ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ରେକର୍ଡ ସଂଖ୍ୟକ ଶିକ୍ଷକ ନିଯୁକ୍ତି କରିଛି। ଏହି ସଫଳତା ଉଭୟ ପ୍ରାଥମିକ ଓ ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଛାତ୍ର-ଶିକ୍ଷକ ଅନୁପାତରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଉନ୍ନତି ଆଣିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି। ଏହି ନୂଆ ରେକର୍ଡ ସହିତ ଓଡ଼ିଶା ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମାନଦଣ୍ଡ ସ୍ଥାପିତ କରିଛି, ଶିକ୍ଷାକ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିବା ସହ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକ ମଜବୁତ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିବା ଏବଂ ପାଇପ୍ ଲାଇନ୍ ଅଧୀନରେ ଥିବା ଶିକ୍ଷକ ନିଯୁକ୍ତିର ବିବରଣୀ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି ।
ପ୍ରଥମତଃ ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦ ଓ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦ ପକ୍ଷରୁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍, ମାର୍କସିଟ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାଗଜପତ୍ର ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ପାଇଁ ଡିଜିଲକର ସୁବିଧା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଭର୍ଚୁଆଲ ଲକର ଦସ୍ତାବିଜଗୁଡିକର ସୁରକ୍ଷିତ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ, ଚୋରି କିମ୍ବା କ୍ଷତିର ବିପଦକୁ ଦୂର କରିଥାଏ । ଡିଜିଲକର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ସହଜରେ ସେମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଦସ୍ତାବିଜ କୁ ଆକସେସ୍ କରିପାରିବେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ଶୈକ୍ଷିକ ରେକର୍ଡକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାପାଇଁ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ଅସୁବିଧାମୁକ୍ତ ପଦ୍ଧତି ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବେ ।

ନିକଟରେ ପ୍ରକାଶିତ ଦଶମ ବୋର୍ଡ ରେଜଲ୍ଟରେ ସରକାରୀ ଓ ସରକାରୀ ଅନୁଦାନପ୍ରାପ୍ତ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ପୁଣି ଥରେ ଶୀର୍ଷ ସ୍ଥାନ ହାସଲ କରି ଚମତ୍କାର ମାର୍କ ହାସଲ କରି ନିଜର ଦକ୍ଷତା ପ୍ରମାଣିତ କରିଛନ୍ତି। କିଛି ହାଇଲାଇଟ୍ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା ।
 ୩୨୨୨ ଟି ବିଦ୍ୟାଳୟ ୧୦୦% ଫଳାଫଳ ହାସଲ କରି ଉତ୍କର୍ଷତାର ସ୍ତରକୁ ଉନ୍ନତ କରିଛନ୍ତି ।
 ୪୧୫୮ ଜଣ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ୯୦% ରୁ ଅଧିକ ମାର୍କ ରଖିଥିବା ବେଳେ ୨,୩୦,୮୯୫ ଜଣ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ୬୦%ରୁ ଅଧିକ ମାର୍କ ରଖିଛନ୍ତି।
 ମୋଟ ୫,୧୨,୪୬୦ ଜଣ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ପାସ୍ କରିବା ସହ ପାସ୍ ହାର ୯୬.୧୯ରେ ପହଞ୍ଚିଛି।

ପ୍ରଗତିଶୀଳ ମାନବ ସମ୍ବଳ ନୀତି –

 ଓଡ଼ିଶାର ସମସ୍ତ ସରକାରୀ ଅନୁଦାନପ୍ରାପ୍ତ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ କର୍ମଚାରୀ ମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅନୁକମ୍ପା ରାଶି ୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାରୁ ୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି।
 ସ୍ଥାୟୀ ଅକ୍ଷମମାନଙ୍କ ନିମିତ୍ତ ଏହି ରାଶିକୁ ୧.୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାରୁ ୨.୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି ।
 ଓସେପାର ଆଉଟସୋର୍ସ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ମାସିକ ସମନ୍ୱିତ ପାରିଶ୍ରମିକ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି ।
 ୨୦୨୨-୨୩ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରୁ ବହୁଭାଷୀ ଶିକ୍ଷା (ଏମ୍ ଏଲ୍ ଇ) ଶିକ୍ଷା ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀଙ୍କ ଦରମା ମାସିକ ୩୨୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ୫୩୭୯ ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି।
 ରାଜ୍ୟ ସରକାର ସପ୍ତମ ବେତନ କମିଶନ ଅନୁଯାୟୀ ନୂତନ ଅନୁଦାନପ୍ରାପ୍ତ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନର କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ଜାନୁଆରୀ ପହିଲାରୁ ଅନୁଦାନ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି ।
ପ୍ରଗତିଶୀଳ ନୀତି ଓ ସଂସ୍କାର ରଣନୀତି ବଳରେ ସର୍ଭେରେ ଓଡ଼ିଶା ସର୍ବବୃହତ ବିଦ୍ୟାଳୟ ମାନ୍ୟତା ତାଲିକାରେ ଶୀର୍ଷ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି। ରାଜ୍ୟ/କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରମାଣ ଭିତ୍ତିକ ବ୍ୟାପକ ବିଶ୍ଳେଷଣ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସୂଚକାଙ୍କ ୨୦୨୦-୨୧(ପିଜିଆଇ)ରେ ରାଜ୍ୟ ନିଜର ସ୍କୋରରେ ଉନ୍ନତି ଆଣି ୧୨ଟି ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ତୃତୀୟ ସ୍ତରରେ (> ୮୫୦) ୧୦ମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି। ଭିତ୍ତିଭୂମି ଓ ସୁବିଧା, ସମାନତା, ଶିକ୍ଷଣ ଫଳାଫଳ ଓ ଗୁଣବତ୍ତା, ଶିକ୍ଷା, ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଦି କ୍ଷେତ୍ରରେ ରାଜ୍ୟ ନିଜର ସ୍କୋରରେ ଉନ୍ନତି ଆଣି ୧୦୦୦ ରୁ ୮୭୭ ପଏଣ୍ଟ ହାସଲ କରି ତୃତୀୟ ସ୍ତରରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି।

୫-'ଟି' ଚାର୍ଟର ଅଧୀନରେ ବିଭାଗ ହାଇସ୍କୁଲ ଟ୍ରାନ୍ସଫର୍ମେସନ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହାତକୁ ନେଇଛି ଏବଂ ତିନୋଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ରାଜ୍ୟର ମୋଟ ୬୧୨୩ଟି ହାଇସ୍କୁଲରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି। ପରିବର୍ତ୍ତିତ ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ସ୍ମାର୍ଟ କ୍ଲାସରୁମ୍, ଇ-ଲାଇବ୍ରେରୀ, ଆଧୁନିକ ବିଜ୍ଞାନ ପରୀକ୍ଷାଗାର, ଅତ୍ୟାଧୁନିକ କ୍ରୀଡ଼ା ସୁବିଧା ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ କ୍ୟାମ୍ପସ୍ ରହିଛି। ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୩ ସୁଦ୍ଧା ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ହାଇସ୍କୁଲକୁ ୫-'ଟି' ହାଇସ୍କୁଲ ଟ୍ରାନ୍ସଫର୍ମେସନ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅଧୀନରେ ପରିଣତ କରାଯିବ।
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନେତୃତ୍ୱ ଏବଂ ପାରସ୍ପରିକ ଦକ୍ଷତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା, ସୃଜନଶୀଳତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା, ସୁସ୍ଥ ପ୍ରତିଯୋଗିତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଏବଂ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ସଂପୃକ୍ତି ଏବଂ ଅଂଶଗ୍ରହଣବୃଦ୍ଧି କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଉଭୟ ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଗୃହ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚଳନ କରାଯିବ । ହାଉସ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ୟୁନିଫର୍ମର ଡିଜାଇନ୍ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି ।
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଭବିଷ୍ୟତର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦକ୍ଷତା ସହିତ ବିକଶିତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଗଣଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ ଓଡ଼ିଶାର ସମସ୍ତ ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ୪ଟି କ୍ଲବ୍ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ପ୍ରସ୍ତାବିତ କ୍ଲବ୍ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
 ଜିଜ୍ଞାସା - ବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରକୃତି ଓ ସଂସ୍କୃତି ଅନୁସନ୍ଧାନ କ୍ଲବ
 ସାହିତ୍ୟ ସୃଜନୀ - ସାହିତ୍ୟ ଓ କଳାତ୍ମକ କ୍ଲବ
 କୌଶଲି - କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ (ଆଇସିଟି) ଏବଂ ସୋସିଆଲ ଇନୋଭେସନ କ୍ଲବ
 କ୍ରିୟାଙ୍ଗନ - କ୍ରୀଡ଼ା ଓ ଜୀବନ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ କ୍ଲବ
ପ୍ରଥମରୁ ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାଳିକା, ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି, ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ, ପଛୁଆ ବର୍ଗ ଓ ଆର୍ଥିକ ଅନଗ୍ରସର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ମାଗଣା ଶିକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି। ନବମ ଓ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ଓ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ମାଗଣା ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ମିଳିଥିବା ବେଳେ ସରକାରୀ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ସରକାରୀ ଅନୁଦାନପ୍ରାପ୍ତ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ସଂସ୍କୃତ ଟୋଲ, ମଦ୍ରାସା ଓ ଓଡ଼ିଶା ଆଦର୍ଶ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନବମ ଶ୍ରେଣୀଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ମାଗଣାସାଇକେଲ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଛି। ରାଜ୍ୟ ସରକାର ୨୦୨୩-୨୪ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ଶିକ୍ଷା ମାନକ ବୃଦ୍ଧି ଯୋଜନାରେ ସାଇକେଲ ପାଇଁ ଆବଣ୍ଟନ ୨୬୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ୩୫୦୦ ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି।
ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ପିଲାଙ୍କୁ ମାଗଣା ଓ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସରକାରୀ ଓ ସରକାରୀ ଅନୁଦାନପ୍ରାପ୍ତ ବିଦ୍ୟାଳୟର ନବମ ଓ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢୁଥିବା ସମସ୍ତ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ୟୁନିଫର୍ମ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ୨୦୨୩-୨୪ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶିକ୍ଷକପରିଧାନ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ କରାଯିବ। ଏହି ନୂତନ ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାଗଣା ୟୁନିଫର୍ମ ପାଇପାରିବେ । ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଥମରୁ ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ରେଣୀ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ୟୁନିଫର୍ମ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିଲା।
ରାଜ୍ୟ ବଜେଟ୍ ୨୦୨୩-୨୪ରେ ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଥିବା ଅନୁଯାୟୀ ଉଭୟ ପ୍ରାଥମିକ ଓ ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ୟୁନିଫର୍ମ ଏବଂ ଆନୁଷଙ୍ଗିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ରାଶି ୬୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ୧୦୦୦ ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବ।
ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଗଣଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ ଶିକ୍ଷାଗତ ଗୁଣବତ୍ତାର ବ୍ୟବଧାନକୁ ଦୂର କରିବା ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷୀ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ଏକାଡେମିକ ସମୃଦ୍ଧି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କରିଛି । ଆକାଂକ୍ଷୀ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ପ୍ରକଳ୍ପ ଭିତ୍ତିକ ଶିକ୍ଷା, ପୁସ୍ତକ ସମୀକ୍ଷା, ଆଇଟି ଏବଂ କୋଡିଂ, କ୍ରୀଡ଼ା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଭିତ୍ତିକ ଜୀବନ ଦକ୍ଷତା ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଛି । ଏହାବ୍ୟତୀତ ଚଳିତ ଶିକ୍ଷାବର୍ଷରେ ସ୍କୁଲଗୁଡ଼ିକୁ ଏକାଡେମିକ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର, ଷ୍ଟୁଡେଣ୍ଟ ଡାଏରୀ, ସ୍କୁଲ କ୍ଲବ ଏବଂ ହାଉସ ସିଷ୍ଟମ ସହିତ ପରିଚିତ କରାଯିବ।
ଦ୍ବିତୀୟରୁ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ (ଦ୍ବିତୀୟରୁ ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ରେଣୀ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ବହି ଏବଂ ନବମ ଓ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ପୁସ୍ତକ) ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ନୋଟ୍ ବୁକ୍ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ।
ରାଜ୍ୟର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟପାଇଁ ସୁସ୍ଥ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଏବଂ ଉତ୍କର୍ଷର ମାନ୍ୟତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଚଳିତ ଶିକ୍ଷାବର୍ଷରୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶିକ୍ଷା ପୁରସ୍କାର ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଦିଗରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପ୍ରୟାସ କରିଥିବା ପ୍ରାୟ ୫୩,୬୧୮ ଜଣ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ, ୧୦୧୯ ଜଣ ଶିକ୍ଷକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୋଗଦାନକାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ମୋଟ ୧୩୮ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବ୍ୟୟବରାଦରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ।
ମାଟ୍ରିକ୍ ପରୀକ୍ଷାରେ ସଫଳତା ହାର ଅଧିକ ଥିବାରୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ୨୦୨୩-୨୪ ଶିକ୍ଷାବର୍ଷରୁ ୧୦୬ଟି ନୂତନ ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଖୋଲିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି | ଏହାବ୍ୟତୀତ ସିଟ୍ ଅଭାବ କୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାରେ ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ସ୍ତରରେ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ଯୁକ୍ତ ୨ ସିଟ୍ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି ।

-----